Distribütörlük Sözleşmesi
Üretici veya ithalatçı ile ürünlerini belirli bir bölgede kendi adına alıp satacak distribütör arasındaki sözleşme. Bölge, münhasırlık, fiyat, hedef ve sona erme maddeleri rekabet hukuku sınırlarına göre yazılır.
Üç adımda hazır.
Soruları yanıtla
Her ekranda tek konu var. Yanıtın belgede yerini anında alır ve vurgulanır.
Önizlemede kontrol et
İlk 3 madde açık. Belgenin kurallarına takılan bir seçim yaparsan nedeniyle birlikte uyarılırsın.
Tamamını aç
Ön sürümde ödeme alınmaz; belgenin tamamı ekranda açılır. Ödeme ile Word ve PDF indirme açılışta devreye girer.
Sözleşmede neler var?
Kanuni kurala bağlı bölümler, dayandıkları hükümle birlikte gelir.
- 1Taraflar
- 2Konu ve hukuki nitelik
- 3Bölge ve münhasırlık
- 4Distribütörün yükümlülükleri
- 5Fiyat ve ödemeTTK 1530
- 6Sipariş, teslim ve ayıpTBK 208; TTK 23
- 7Marka ve tanıtım
- 8Rekabet etmemeTebliğ 2002/2 md. 5
- 9Rekabet hukukuna uyum4054 md. 4
- 10Gizlilik
- 11Süre ve fesih
- 12Sona ermenin sonuçlarıTTK 122
- 13Kişisel verilerKVKK
- 14Uyuşmazlıklar, bildirimler ve yürürlükHMK 17-18; TTK 18/3
Münhasır veya münhasır olmayan dağıtım seçilebilir; rakip ürün yasağı beş yılla sınırlanır, stokların akıbeti ve denkleştirme maddesi eklenir.
Üreticiler, ithalatçılar ve distribütörler için.
Üreticiler ve ithalatçılar
Ürünlerini bir bölgede satacak distribütörle bölge, hedef ve fiyat kurallarını netleştir.
Distribütörler
Münhasırlık, stok iadesi ve sona ermedeki haklarını sözleşmeye yazdır.
Hukuk ve satış ekipleri
Rekabet hukuku sınırlarını gözeten bir dağıtım sözleşmesi taslağıyla başla.
Otomatik yapılan kontroller
- Pazar payı %30'u aşarsa veya taraflar rakipse uyarı verilir (Tebliğ 2002/2 md. 2)
- Rakip ürün yasağı başlangıçtan itibaren beş yılla sınırlanır (Tebliğ 2002/2 md. 5)
- Münhasır ilişkide denkleştirme maddesi eklenir (TTK 122/5)
Bu belge uygun değilse
- Distribütör ürünleri kendi adına almayacak, yalnız aracılık edecekse: Acentelik Sözleşmesi
- Tek seferlik veya düzensiz satışlar için: Taşınır Satış Sözleşmesi
- Bir işletme devriyle bağlantılı rekabet yasağı için: Rekabet Etmeme Sözleşmesi
Distribütörlük sözleşmesi hakkında sık sorulanlar
Distribütörlük sözleşmesi nedir?
Distribütörün sağlayıcının ürünlerini kendi adına ve hesabına satın alıp belirli bir bölgede yeniden sattığı sürekli bir sözleşmedir. Kanunda ayrıca düzenlenmemiştir; ürün alımları satış hükümlerine (TBK 207 vd.), rekabet sınırlamaları 4054 sayılı Kanun'a ve Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'ne (2002/2) tabidir.
Distribütörlükle acentelik arasındaki fark nedir?
Acente, müvekkil adına ve hesabına aracılık eder veya sözleşme yapar ve ücret (komisyon) alır (TTK 102). Distribütör ise ürünleri kendisi satın alır, kendi adına satar ve kazancı alış ile satış fiyatı arasındaki farktır; satamadığı ürünün riski de ona aittir.
Sağlayıcı distribütörün satış fiyatını belirleyebilir mi?
Hayır. Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engelleyen anlaşmalar grup muafiyetinden yararlanamaz; sağlayıcı yalnız azami satış fiyatı belirleyebilir veya fiyat tavsiye edebilir, bunlar da baskı veya teşvikle sabit ya da asgari fiyata dönüştürülemez (Tebliğ 2002/2 md. 4/a).
Bölge dışına satış yasaklanabilir mi?
Ancak sınırlı olarak. Sağlayıcının kendisine veya başka bir alıcıya münhasıran ayırdığı bölge ve müşteri gruplarına yönelik aktif satış yasaklanabilir; müşterilerin kendiliğinden gelen taleplerine satış (pasif satış) yasaklanamaz (Tebliğ 2002/2 md. 4/b).
Rakip ürün satma yasağı ne kadar sürebilir?
Sözleşme süresince konan rekabet etmeme yükümlülüğü en çok beş yıl olabilir; beş yılı aşacak şekilde kendiliğinden yenilenen yükümlülük süresiz sayılır ve muafiyetten yararlanamaz. Sözleşme bittikten sonraki yasak ise ancak bir yılı aşmayan, distribütörün faaliyet gösterdiği yerle sınırlı ve devredilen know-how'ı korumak için zorunlu olan hâllerde muaftır (Tebliğ 2002/2 md. 5). Grup muafiyeti, sağlayıcının pazar payı %30'u aşmıyorsa uygulanır (md. 2).
Sözleşme bitince distribütör tazminat isteyebilir mi?
Münhasır dağıtımda (tek satıcılık) acentelere tanınan denkleştirme hakkı, hakkaniyete aykırı düşmedikçe distribütöre de uygulanır (TTK 122/5). Sağlayıcı, distribütörün kazandırdığı müşterilerden sözleşme bittikten sonra da önemli menfaat sağlıyorsa distribütör uygun bir tazminat isteyebilir. Tazminatın üst sınırı son beş yıllık faaliyetin yıllık ortalamasına göre belirlenir; istemden önceden vazgeçilemez ve istem sona ermeden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmelidir (TTK 122/2, 4).
Uyuşmazlıkta önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat talepleri ile itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları gibi ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK 5/A). Taraflar tacir olduğundan yetkili mahkeme sözleşmeyle belirlenebilir (HMK 17).
Yasal dayanağı nedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 207 vd. (satış), 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 18/3, 23, 122 ve 1530, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun md. 4-5 ve Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ No: 2002/2).