Rekabet Etmeme Sözleşmesi
Bir işletme devri, tedarik veya dağıtım ilişkisi ya da ortak girişimle bağlantılı olarak bir işletmenin rekabet etmemesini düzenleyen sözleşme. Süre, bölge ve kapsam rekabet hukukunun sınırlarına göre yazılır.
Üç adımda hazır.
Soruları yanıtla
Her ekranda tek konu var. Yanıtın belgede yerini anında alır ve vurgulanır.
Önizlemede kontrol et
İlk 3 madde açık. Belgenin kurallarına takılan bir seçim yaparsan nedeniyle birlikte uyarılırsın.
Tamamını aç
Ön sürümde ödeme alınmaz; belgenin tamamı ekranda açılır. Ödeme ile Word ve PDF indirme açılışta devreye girer.
Sözleşmede neler var?
Kanuni kurala bağlı bölümler, dayandıkları hükümle birlikte gelir.
- 1Taraflar
- 2Amaç ve ana işlem
- 3Yasaklanan faaliyetler
- 4Süre
- 5Müşteri ve çalışanlar
- 6Gizlilik
- 7Karşılık
- 8Kanuna uyum ve sınırlama4054 md. 4; TBK 27
- 9Ceza koşuluTBK 179-182
- 10Uyuşmazlıklar, bildirimler ve yürürlükHMK 17-18; TTK 18/3
Dayanak işleme göre süre seçenekleri değişir; müşteri ve çalışan maddeleri, karşılık ve ceza koşulu isteğe bağlıdır.
İşletme devralanlar, sağlayıcılar ve ortaklar için.
İşletme devralanlar
Devraldığın işletmenin müşterilerini ve değerini devredenin rekabetine karşı koru.
Sağlayıcılar
Distribütörüne sözleşme süresince rakip ürün yasağını kurallara uygun biçimde yazdır.
Ortak girişimler
Ortakların ortak girişimle rekabet etmemesini süre ve kapsamıyla belirle.
Otomatik yapılan kontroller
- Dayanak işleme göre süre üst sınırı uygulanır (Yan Sınırlamalar Kılavuzu; Tebliğ 2002/2 md. 5)
- Dağıtım ilişkisinde müşteri ayartmama yazılmaz ve pazar payı %30'u aşarsa uyarı verilir
- Ceza koşulu seçilip tutar yazılmazsa eksik bilgi uyarısı verilir
- Yetki maddesi yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında (HMK 17-18)
Bu belge uygun değilse
- Bir çalışanın işten ayrıldıktan sonraki faaliyetini sınırlamak için: İşçi Rekabet Yasağı Sözleşmesi
- Acenteye sözleşme sonrası rekabet yasağı için: Acentelik Sözleşmesi
- Yalnız paylaşılan bilgileri korumak için: Gizlilik Sözleşmesi
Rekabet etmeme sözleşmesi hakkında sık sorulanlar
İşletmeler arasında rekabet etmeme sözleşmesi geçerli mi?
Rekabeti kısıtlayan anlaşmalar kural olarak yasaktır ve 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırı anlaşmalar geçersizdir (4054 md. 4, 56). Rekabet etmeme yükümlülüğü ancak bir işletme devri, tedarik veya dağıtım ilişkisi ya da ortak girişim gibi meşru bir ana işlemin gerçekleşmesi için gerekli ve onunla orantılı olduğunda kabul edilebilir. Rakiplerin ana işlem olmadan bölge veya müşteri paylaşması yasaktır.
İşletme devrinde yasak ne kadar sürebilir?
Rekabet Kurumunun yan sınırlamalara ilişkin kılavuzuna göre üç yılı aşmayan rekabet etmeme yükümlülükleri genel olarak makul kabul edilir; müşteri bağlılığı daha uzun sürüyorsa ve know-how'ın niteliği gerektiriyorsa daha uzun süre de mümkün olabilir. Yasak, devredilen işletmenin mal ve hizmetleri ile satıcının işlem öncesindeki faaliyet alanıyla sınırlı olmalıdır.
Distribütöre veya bayiye ne kadar süre yasak konabilir?
Sağlayıcının pazar payı %30'u aşmıyorsa alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü en çok beş yıl için grup muafiyetinden yararlanır; kendiliğinden uzayarak beş yılı aşan yükümlülük süresiz sayılır. Sözleşme bittikten sonraki yasak ise yalnız bir yılı aşmayan, alıcının faaliyet gösterdiği yerle sınırlı ve know-how'ı korumak için zorunlu olan hâllerde muaftır (Tebliğ 2002/2 md. 2, 5).
Çalışanları işe almama yasağı konabilir mi?
İşletmeler arasında çalışanları işe almama veya ayartmama anlaşmaları rekabet hukuku bakımından sakıncalıdır. Bir işletme devriyle bağlantılı olarak satıcının devredilen işletmenin çalışanlarını istihdam etmemesi, ana işlem için gerekli ölçüde yan sınırlama sayılabilir (Yan Sınırlamalar Kılavuzu). Bu belge bu maddeyi yalnız devir ve ortak girişim için sunar.
Gerçek kişiye konan yasakta nelere dikkat edilir?
Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlaka aykırı olarak sınırlayamaz (TMK 23); kişilik haklarına aykırı sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (TBK 27). Bu yüzden süre, bölge ve faaliyet dar tutulmalı ve yükümlünün ekonomik varlığını tehlikeye sokmamalıdır. Çalışana iş ilişkisinden sonra konan yasaklar ise ayrı kurallara tabidir (TBK 444-447).
Ceza koşulu konabilir mi?
Evet. Ceza koşulu, aykırılık hâlinde zararın ispatı gerekmeden kararlaştırılan tutarın istenmesini sağlar (TBK 180). Hâkim aşırı ceza koşulunu kendiliğinden indirir (TBK 182); tacir sıfatını taşıyan borçlu ise aşırı olduğu iddiasıyla indirim isteyemez (TTK 22).
Yasal dayanağı nedir?
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun md. 4, 5 ve 56; Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ No: 2002/2); Rekabet Kurumunun Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuzu; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 23; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 27 ve 179-182; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 22.