Gemi İnşa Sözleşmesi
Tersane ile iş sahibi arasında yeni bir geminin yapımı, deneme seyri, teslimi ve ödeme koşullarını düzenleyen çerçeve sözleşme. Aşama ödemeleri, avans teminatı, gecikme cezası ve garanti maddeleriyle.
Üç adımda hazır.
Soruları yanıtla
Her ekranda tek konu var. Yanıtın belgede yerini anında alır ve vurgulanır.
Önizlemede kontrol et
İlk 3 madde açık. Belgenin kurallarına takılan bir seçim yaparsan nedeniyle birlikte uyarılırsın.
Tamamını aç
Ön sürümde ödeme alınmaz; belgenin tamamı ekranda açılır. Ödeme ile Word ve PDF indirme açılışta devreye girer.
Sözleşmede neler var?
Kanuni kurala bağlı bölümler, dayandıkları hükümle birlikte gelir.
- 1Taraflar
- 2Konu ve hukuki nitelikTBK 470
- 3Geminin özellikleri ve sözleşmenin ekleri
- 4Yapım standardı ve klasTBK 471-472
- 5İş Sahibinin gözetimi
- 6Değişiklikler
- 7Sözleşme bedeliTBK 480
- 8Ödeme planıTBK 479
- 9Mülkiyet, hasar ve sigortaTBK 97, 483; TTK 986, 1013, 1054
- 10Deneme seyri ve kabulTBK 474, 477
- 11Teslim
- 12Gecikme cezası ve sözleşmeden dönmeTBK 179-182; TTK 22
- 13GarantiTBK 474-478
- 14Mücbir sebep
- 15Ödeme temerrüdü ve sözleşmenin sona ermesiTBK 123-125, 484
- 16Gizlilik ve belgelerin kullanımı
- 17Devir
- 18BildirimlerTTK 18/3
- 19UyuşmazlıklarHMK 17-18
- 20Yürürlük
Bayrağa göre tescil belgeleri yazılır; iş sahibi isterse yapı hâlindeki gemi ipoteği maddesi eklenir. İmzadan önce bir deniz hukuku avukatına incelet.
Gemi yaptıran ve yapan işletmeler için.
Tersaneler
Bedeli, aşamaları ve teslim koşullarını baştan netleştir.
Armatörler
Avansını teminata bağla; gecikme ve garanti haklarını yazılı hâle getir.
Hukuk ve teknik ekipler
Müzakereye düzenli bir ilk taslakla başla.
Otomatik yapılan kontroller
- Aşama ödemelerinin toplamı %100 olmalı
- Teslim tarihi sözleşme tarihinden sonra olmalı
- Ceza indirimi yasağı yalnız tacir yüklenicide (TTK 22); yetki maddesi yalnız tacirler arasında (HMK 17-18)
Bu belge uygun değilse
- Gemi dışında bir yapı veya imalat için: Eser Sözleşmesi
- Uyuşmazlıkları tahkimde çözmek için: Tahkim Sözleşmesi
- Tersane işin bir bölümünü başkasına yaptıracaksa: Alt Yüklenici Sözleşmesi
Gemi inşa sözleşmesi hakkında sık sorulanlar
Gemi inşa sözleşmesi hangi hükümlere tabidir?
Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bedel ödemeyi üstlendiği eser sözleşmesidir (TBK 470). Yapım hâlindeki gemi; özel sicil, ipotek ve tersanenin ipotek hakkı bakımından Türk Ticaret Kanunu'nun deniz ticaretine ilişkin hükümlerine de tabidir (TTK 986-988, 1013, 1054).
Yapım hâlindeki gemi üzerinde ipotek kurulabilir mi?
Evet. Yapım hâlindeki gemi, malikin istemi üzerine veya üzerinde ipotek kurulacaksa yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydedilir ve üzerinde ipotek kurulabilir; tamamlandığında on sekiz gros tonilatodan küçük olacak yapılar üzerinde ipotek kurulamaz (TTK 986, 1054). İpotek, imzaları noterce onaylanmış veya sicil müdürlüğünde yapılmış yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur (TTK 1015). Tersane de yapım ve onarım alacakları için ipotek kurulmasını isteyebilir; bu haktan önceden feragat geçersizdir (TTK 1013).
Götürü bedel sonradan artırılabilir mi?
Kural olarak hayır: yüklenici, eser öngörülenden fazla emek veya gider gerektirse bile bedelin artırılmasını isteyemez. Önceden öngörülemeyen ya da öngörülüp de taraflarca hesaba katılmayan durumlar ifayı engeller veya aşırı ölçüde güçleştirirse hâkimden uyarlama, bu mümkün değilse sözleşmeden dönme isteyebilir (TBK 480).
Gecikme cezası nasıl korunur?
Ceza borcun zamanında ifa edilmemesi için kararlaştırılmışsa iş sahibi, açıkça vazgeçmedikçe veya ifayı çekincesiz kabul etmedikçe teslimle birlikte cezayı da isteyebilir (TBK 179/2). Sözleşme bu yüzden cezanın son ödemeden mahsup edileceğini ve çekincesiz teslim almanın cezadan vazgeçme sayılmayacağını yazar; gecikmeli teslimde protokole ayrıca çekince yazılır. Tacir yüklenici cezanın fahiş olduğu gerekçesiyle indirim isteyemez (TTK 22).
Ayıplardan sorumluluk ne kadar sürer?
Eser kabul edildikten sonra yüklenici sorumluluktan kurtulur; ancak olağan gözden geçirmeyle anlaşılamayan ayıplar ile yüklenicinin kasten gizlediği ayıplardan sorumluluğu sürer ve sonradan ortaya çıkan ayıplar gecikmeksizin bildirilmelidir (TBK 477). Ayıplı eserden doğan haklar taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde teslimden başlayarak iki yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılda zamanaşımına uğrar (TBK 478).
Bedel döviz cinsinden yazılabilir mi?
Türkiye'de yerleşik kişiler arasındaki eser sözleşmelerinde bedel kural olarak döviz cinsinden veya dövize endeksli belirlenemez; sözleşme döviz cinsinden maliyet içeriyorsa, örneğin ithal ana makine ve ekipman varsa, bedel döviz cinsinden veya dövize endeksli kararlaştırılabilir (32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ md. 8/8). İş sahibi Türkiye'de yerleşik değilse bu kısıtlama uygulanmaz. Bu şablon bedeli Türk lirası olarak yazar; döviz bedel için bir deniz hukuku avukatına danış.
Damga vergisi ve KDV doğar mı?
Gemi, yat ve diğer su araçlarının inşası, yenileme ve dönüşümü ile bakım ve onarımına ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır (488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (2) sayılı tablo IV/49). KDV bakımından deniz taşıma araçlarının teslimi ile imal, tadil, bakım ve onarımına ilişkin istisna şartlara bağlıdır (3065 sayılı Kanun md. 13/a); uygulanıp uygulanmayacağını bir mali müşavirle kontrol et.
Yasal dayanağı nedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 97, 98, 123-125, 179-182 ve 470-486; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 18/3, 22, 957, 986-988, 1013, 1054 ve 1530; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun md. 2; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (2) sayılı tablo IV/49.